Η ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΡΙΑ

Μαρ 5, 2016 by

Η ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΡΙΑ

Η Τοπική αυτοδιοίκηση οφείλει να παίξει κυρίαρχο ρόλο στην προσπάθεια αναδόμησης της Ελλάδας. Οφείλει και μπορεί να γίνει μοχλός ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια. Στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρατηρείται ανομοιομορφία στον τρόπο διοίκησης των κρατών, διότι η λειτουργία-διοίκηση της τοπικής αυτοδιοίκησης ενός κράτους μέλους της διαμορφώνεται διαφορετικά από κάθε κράτος. Αυτό είναι υπεύθυνο για τη δημιουργία των δομών οι οποίες θα είναι αποτελεσματικές, αποδοτικές και θα διαχειρίζονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, τα χρήματα των φορολογουμένων.

Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ προχώρησε σε μία μεγάλη διοικητική μεταρρύθμιση το 2010, γνωστή ως «Πρόγραμμα Καλλικράτης», ενστερνιζόμενη συστήματα διοίκησης από πρωτοπόρες ευρωπαϊκές χώρες στην αποκεντρωμένη δημόσια διοίκηση, προσαρμοσμένα στα Ελληνικά δεδομένα. Οι αποκεντρωμένες περιφέρειες έγιναν 7 αποκεντρωμένες διοικήσεις, οι 52 νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις καταργήθηκαν και τη θέση τους πήραν 13 αιρετές περιφέρειες, ενώ οι 1.034 δήμοι και κοινότητες συγχωνεύτηκαν σε 325 δήμους. Παρότι χωροταξικά υπήρξαν αρκετές αστοχίες, λόγω της πίεσης χρόνου για γρήγορη μεταρρύθμιση, καθιερώθηκαν νέοι θεσμοί διαβούλευσης και διαφάνειας, για μια διοίκηση ανοιχτή και εγγύτερη στον πολίτη, όπως η Υποχρεωτική ανάρτηση αποφάσεων στο διαδίκτυο, το Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών, η Δημοτική Επιτροπή Διαβούλευσης κι ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης.

Σήμερα, μετά τη μεταρρύθμιση του «Καλλικράτη», ένα ευρύ φάσμα αρμοδιοτήτων ασκείται από τους δήμους. Οι αρμοδιότητες εντάσσονται στους τομείς ανάπτυξης, περιβάλλοντος, κοινωνικής προστασίας και αλληλεγγύης, παιδείας, πολιτισμού και αθλητισμού, ποιότητας ζωής των πολιτών και εύρυθμης λειτουργίας των πόλεων, απασχόλησης, αγροτικής ανάπτυξης, κτηνοτροφίας, αλιείας, πολιτικής προστασίας και κρατικών υποθέσεων. Επίσης, τα τελευταία χρόνια μεταφέρθηκαν αρμοδιότητες στους πρωτοβάθμιους ΟΤΑ όπως οι προνοιακές δράσεις (προγράμματα κοινωνικής μέριμνας και φροντίδας), η πολιτική προστασία, η συντήρηση σχολικών μονάδων και οι σχολικές επιτροπές, τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ), η σύσταση και λειτουργία βρεφονηπιακών-παιδικών σταθμών, τα λιμενικά ταμεία, τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, η δημοτική αστυνομία.

Με τη δημιουργία μεγαλυτέρων δήμων δόθηκε η δυνατότητα σ’ αυτούς να είναι προγραμματικά ισχυρότεροι αλλά και ικανότεροι να εκφράσουν μια σύνθετη πραγματικότητα, διευρύνοντας τα θεματικά όρια των αρμοδιοτήτων τους. Η πλειοψηφία των νέων δήμων δυστυχώς, δεν έχει καταφέρει να ανταποκριθεί στις προκλήσεις που προέκυψαν από τη μεγάλη αυτή μεταρρύθμιση. Η διαμόρφωση ισχυρών δομών που να μπορούν να διαπραγματεύονται και να διεκδικούν οικονομικούς, κι όχι μόνο, πόρους, η αναβάθμιση και ο προγραμματισμός σε τοπικό επίπεδο, η ενίσχυση της ικανότητας απορρόφησης κονδυλίων αλλά και η σύνδεση με τις εθνικές πρωτοβουλίες παραμένουν ζητούμενο. Οι νέοι ισχυροί ΟΤΑ οφείλουν να αναπτύξουν νέες καινοτόμες δράσεις και μην διαχειρίζονται απλώς τις τοπικές υποθέσεις.

Προϋπόθεση για να μπορέσει η Τ.Α. να ανταπεξέλθει στις υπάρχουσες αρμοδιότητες αλλά και να διεκδικήσει ακόμη περισσότερες, είναι η αύξηση των δημόσιων δαπανών που θα διαχειρίζεται αλλά και η δημιουργία σταθερής βάσης εσόδων. Το ποσοστό των δημόσιων δαπανών που διαχειρίζονται οι ΟΤΑ στη χώρα μας είναι μόλις 5,6% και μας κατατάσσει στην 25η θέση από τις χώρες της Ε.Ε.. Καταλαβαίνει κανείς την αναγκαιότητα για αύξηση της επιχορήγησης των ήδη υπαρχόντων πόρων που μεταβιβάζονται από τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά και η δημιουργία νέων, όπως για παράδειγμα η απόδοση εξολοκλήρου του ΕΝΦΙΑ στην Τ.Α., όπου οι δήμοι θα έχουν τη δυνατότητα να προβαίνουν σε οριοθετημένες αλλαγές του, συν- πλην 10% έως και 20%. Ακόμη, οι Περιφέρειες, κυρίως οι αγροτικές, οφείλουν να διεκδικούν ποσοστά από τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης από το αρμόδιο υπουργείο, ούτως ώστε να γίνεται καλύτερη και αποτελεσματικότερη διαχείριση των πόρων.

Οι Περιφέρειες και οι Δήμοι μπορούν να λειτουργήσουν με απόλυτη διαφάνεια εφαρμόζοντας ένα σύγχρονο μοντέλο δημόσιου μάνατζμεντ προς όφελος των πολιτών και της ευημερίας τους. Η σύγχρονη τοπική αυτοδιοίκηση με την αξιοποίηση όλων των τοπικών πόρων και δυνατοτήτων (γεωγραφική θέση, αγροτική παραγωγή, πολιτισμός, δίκτυα) και τον σεβασμό των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης μπορεί να λάβει τοπικές αναπτυξιακές πρωτοβουλίες, να πρωτοπορήσει στις δράσεις για ενεργειακή απόδοση, να προσελκύσει επενδύσεις, να καταστεί ο βασικός συντελεστής της τοπικής και της περιφερειακής ανάπτυξης.

Δυστυχώς, η μεγάλη αυτή αλλαγή στη δημόσια διοίκηση συνέπεσε με την πρωτοφανή οικονομική κρίση και όξυνε ακόμη περισσότερο τις δυσλειτουργίες και τις χρονοτριβές που δημιουργούνται ούτως ή άλλως στις μεταβατικές περιόδους ριζοσπαστικών τομών. Τώρα, που διανύουμε τη δεύτερη θητεία στη διάρκεια του «Καλλικράτη» κι έχει δημιουργηθεί η εικόνα για τα προβλήματα και τις αστοχίες που υπάρχουν, είναι η ώρα οι τοπικές κοινωνίες να βρεθούν στο κέντρο της πολιτικής, να ενώσουν τις φωνές τους, τα αιτήματα τους, να διεκδικήσουν για να κερδίσουν και να μπορούν να ελπίζουν στην ανάπτυξη, την ευημερία, τη διαφάνεια και τη δημοκρατία.

The following two tabs change content below.
Γιώργος Τρέντσιος

Γιώργος Τρέντσιος

Γεννήθηκε στις Σέρρες το 1993. Ζει στην Αγγλία και είναι φοιτητής της Φαρμακευτικής Σχολής στο πανεπιστήμιο του Bradford. Πολιτικά αυτοπροσδιορίζεται στο χώρο της Σοσιαλδημοκρατίας. Είναι μέλος του ΠΑ.ΣΟ.Κ από το 2013. Εν ενεργεία Αντιπρόεδρος του Hellenic and Cypriot Society of Bradford. Διετέλεσε γραμματέας του Hellenic and Cypriot Society of Bradford. Στα μαθητικά του χρόνια διετέλεσε Αντιπρόεδρος και Πρόεδρος στο 5ο Λύκειο Σερρών.
Γιώργος Τρέντσιος

Latest posts by Γιώργος Τρέντσιος (see all)

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *